De Young Wadden Academy is samengesteld uit onderzoekers uit verschillende vakgebieden. De gedachte hierachter is dat je  voor een beter begrip van de complexiteit van het waddengebied niet genoeg hebt aan (bijvoorbeeld) een ecoloog of econoom alleen. De Waddenacademie heeft vijf thema's geformuleerd, die allemaal een eigen vertegenwoordiger kennen. Hoewel dit principe ook voor ons opgaat, merkten we al snel dat we inhoudelijk de grootste uitdaging zagen in het combineren van de verschillende disciplines. 

De combinatie van verschillende disciplines is een vereiste om vraagstukken, zoals 'de toekomst van de landbouw in het waddengebied, zo effectief en volledig mogelijk te kunnen benaderen. Een kernconcept hierin is dat we het Waddengebied als systeem  benaderen, waarbij alle functies constant op elkaar inwerken. In een aantal intensieve sessies met JAM visual thinking hebben we deze holistische benadering gevisualiseerd in een 'praatplaat'. Deze praatplaat is opgebouwd uit drie lagen.

 

Externe invloeden

De onderste laag benadrukt de ondergeschikte positie van het Waddengebied ten opzichte van processen die op een wereldniveau plaatsvinden. Al deze processen hebben invloed op de verschillende functies in het gebied. In de praatplaat hebben we een aantal dominante processen weergegeven, zoals klimaatsverandering, energietransitie en demografische ontwikkelingen, maar natuurlijk zijn deels nog andere processen denkbaar. Deze processen hebben allemaal invloed op het Waddengebied, maar zijn vanuit het Waddengebied zelf níet of maar zeer beperkt te beïnvloeden. Wat wel kan is om er vanuit het Waddengebied op te reageren.

 

02 Het onderste niveau

Functies in het Waddengebied

Het waddengebied kent vele 'functies'. Voorbeelden hiervan zijn Toerisme, Natuur en Kustverdediging, maar natuurlijk ook gewoon Wonen. Wanneer er in één van deze functies een verandering optreedt, al dan niet primair gestuurd door de bovengenoemde externe invloeden, en al dan niet bewust, dan heeft dit onvermijdelijk invloed op andere functies in het gebied. Bijvoorbeeld: andere vistechnieken veranderen de relatie met natuurwaarden in het gebied, maar mogelijk ook met de lokale en/of regionale economie.

03 Het middelste niveau

Samen werken aan het Wad

Het samenspel tussen alle functies in het Waddengebied vraagt dus om samenwerking tussen vertegenwoordigers van de verschillende functies. Daarbij geldt ook nog dat er binnen het gebied zelf vaak grote variatie is. Wat op de ene plek prima functioneert, kan op een andere plek om interventie vragen. Op de plaat is dit werrgegeven in de vorm van een 'duim omhoog' (hier gaat het prima) en een uitroepteken (hier gaat het niet goed). Minstens zo belangrijk is het vraagteken: van veel gebieden weten we het gewoon niet zo goed. Hier is dus onderzoek nodig. Voor de grote uitdagingen in het Waddengebied, zoals Kustverdediging, Bewoning & Natuurwaarden, volstaat een monodisciplinair onderzoek niet. De benadering van het Waddengebied als een 'systeem' is volgens de YWA de enige manier om echt naar een toekomst voor het wad toe te werken. 

 

04 Het hoogste niveau